MENS- EN TAAKGERICHT  ONTWIKKELpad

In deze stap zet je alle feiten op een rij en toets je de onderliggende aannames. Je waarneming is per definitie selectief en subjectief. Je interpreteert deze waarneming en doet hierbij allerlei aannames. Ondersteunende vragen om door te vragen op de feiten en de aannames te checken met de realiteit zijn bijvoorbeeld:

• Welke feiten laat ik weg in mijn verhaal?
• Hoe kan ik algemeenheden of vaag taalgebruik nader concretiseren?
• Maak ik onvolledige vergelijkingen?
• In hoeverre ben ik aan het (over)generaliseren?
• In hoeverre kloppen mijn vooronderstellingen?

Voorbeeld: Je hebt moeite met assertiviteit en durft geen ‘nee’ te zeggen. Je ervaart daarbij de nodige overbelasting.

In deze stap onderzoek je welke feiten waarom voor jou een probleem vormen. Een probleem is een feit waar je last van hebt. Het probleem kan zich op individueel, relationeel en systeem niveau afspelen. Een probleem kan van vroeger, van nu en van de toekomst zijn en al dan niet oplosbaar. Niet elk probleem heeft even veel prioriteit. Je probeert het probleem zo concreet mogelijk te benoemen en een duidelijk onderscheid te maken tussen oorzaak en gevolg. Ondersteunende vragen zijn bijvoorbeeld:

• Wat is het probleem?
• Waar heb je last van, wat zijn je klachten?
• Sinds wanneer heb je dat probleem?
• Onder welke omstandigheden heb je daar last van?
• Heb je een idee wat de oorzaak is van het probleem?
• Ervaren anderen dat probleem ook zoals jij?
• Wat heb je al geprobeerd om het probleem op te lossen?

Voorbeeld: Je vermijdt confrontaties uit angst om anderen teleur te stellen, wat voortkomt uit een diepe behoefte aan goedkeuring.

In deze stap bepaal je wat je wilt veranderen of verbeteren. Je visualiseert zo concreet mogelijk de gewenste situatie. Ondersteunende vragen zijn bijvoorbeeld:

• Wat wil ik anders zien in mijn werk of leven? Wat wil ik bereiken?
• Welke concrete gedragsveranderingen of vaardigheden heb ik hiervoor nodig?
• Hoe ziet succes er voor mij uit en hoe maak ik dit meetbaar?

Voorbeeld: De coachee wil leren hoe hij/zij op een respectvolle manier grenzen kan aangeven zonder schuldgevoel.

In deze stap maak je een concreet stappenplan om je doelen te bereiken. Ondersteunende vragen zijn bijvoorbeeld:

• Welke concrete acties kan ik ondernemen om mijn doelen te bereiken?
• Hoe kunnen kleine, haalbare stappen helpen om progressie te boeken?
• Welke hulpmiddelen, ondersteuning of reflectiemomenten heb ik nodig?
• Hoe ga ik reflecteren op mijn voortgang?

Voorbeeld: Oefenen met ‘nee’ zeggen in veilige situaties. Word je bewust van negatieve gedachten en buig deze om. Vraag feedback aan collega’s of vrienden over assertief gedrag.